Xalq artisti Seyid Şuşinskinin ad günüdür
12 Aprel 2014 11:35 (UTC+04:00)
Şuşa xanəndəlik məktəbinin ən parlaq nümayəndəsi,
Cabbar Qaryağdıoğlu nun "Şərq musiqisinin incisi" adlandırdığı
Seyid Şuşinski 1889-cu ilin bu günü Füzuli rayonunun Horadiz
kəndində anadan olub. Movqe.az ans press- əistinadən xəbər verir ki
, uşaqkən valideynlərini itirən Seyid xanəndə olan xalası Məşədi
Hürzadın himayəsində böyüyür. Seyidin peşəkar xanəndə kimi
yetişməsində Şuşa mühitinin həlledici rolu
olub.
Xanəndəlik sənətinin sirrlərini Cabbar
Qaryağdıoğludan öyrənən Seyid Şuşinski 1907-ci ildə Şuşada M. M.
Nəvvabın musiqi məktəbində təhsil alıb. 1913 və 1914-cü illərdə
"Ekstrafon" aksioner cəmiyyəti tərəfindən Kiyevdə onun ifasında bir
sıra muğamlar vala yazılıb. S.Şuşinski 1919-cu ildən Bakıda
yaşayıb, fəhlə klublarında konsertlər verib, teatr tamaşalarında,
konsertlərdə çıxış edib.
Seyid Şuşinski ictimai-siyasi mövzuda olan "Ayıl
ey millət", "Mən bir türkəm", "Millət istərsə" və s. şeir və
qəzəlləri ilə xalqı mübarizəyə çağıran ilk xanəndə
olub.
Daha sonra Tiflisdə fəaliyyət göstərmiş Seyid
Şuşinski xanəndəlik sənətini daha da təkmilləşdirib, bədii zövqü və
səhnə ustalığı formalaşmışdı. Onun oxuduğu "Çahargah", "Hümayun",
"Rast", "Mahur", 'abul", "Şahnaz", "Mirzə Hüseyn seygahı",
muğamları, "Mani", "Arazbarı", "Mənsuriyyə" zərbi muğamları musiqi
xəzinəmizdə bəzərsiz sənət əsərləri kimi özünəməxsus yer
alıb
1926-cı ildə Üzeyir Hacıbəyovun təşəbüsü ilə
Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında, sonra isə Azərbaycan Dövlət
Musiqi Məktəbində muğam sinifində müəllimlik etməyə başlayır.
1939-1960-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının və
Azərbaycan Radiosunun solisti olub, ömrünün son illərində isə Opera
və Balet Teatrında muğam operaları üzrə məsləhətçi
işləyib.
O, bir çox muğamlara yeni guşələr əlavə edir, bir
çox muğamları birləşdirib oxuyur. Bunlardan "Rast-Hümayun",
"Qatar-Bayatı", "Şur-Şahnaz" dəstgahları diqqətə layiqdir. Seyid
Şuşinskinin görkəmli bəstəkarımız Fikrət Əmirovun ilk dəfə
yaratdığı və dünyada şöhrət qazandığı "Şur" və "Kürdi-Ovşarı"
simfonik muğamlarının yazılmasında da məsləhətçi kimi böyük köməyi
olub.
O 1956-cı ildə Xalq artisti,1961-ci ildə isə
əməkdar müəllim adlarına layiq görülüb. Lakin bu qədər hörmətə,
şan-şöhrətə malik, sənətin zirvəsinə qalxan Seyid Şuşinskinin son
günlərində qayğısına qalan yalnız tələbələri idi. Müğənnilərdən H.
Rzayeva, Y. Kələntərli, Ə. Əliyev, R. Muradov, Z. Xanlarova, İ.
Rzayev və b. onun yetişdirmələridir. S.Şuşinski 1 oktyabr 1965-ci
ildə 76 yaşında dünyasını dəyişib. Xalqın iradəsi ilə onu Fəxri
Xiyabanda dəfn ediblər.