Energetik içkilər haqqında 10 həqiqət
12 Aprel 2014 12:05 (UTC+04:00)
Energetik içkilər tərkibində olan maddələrə
sayəsində insanı müəyyən müddət enerji ilə təmin edir. Hazırda
bazarda müxtəlif adda energetik içkilər satılır. Movqe.az ans
press-ə istinadən energetik içkilər haqqında 10 faktı sizə təqdim
edir.
1. 1980-ci ilin əvvəllərində Avstriya vətəndaşı
Ditrix Mateşiç uzun illər sonra sənaye məqsədilə istifadə etməyə
qərar verdiyi içkini icad edib və istifadəsinə başlamışdı. Hazırda
isə Red Bull energetik içki bazarının 70 faizini əhatə
edir.
2. Energetik içkilər əhvalın yaxşılaşmasına və
əqli fəaliyyətin stimullaşmasına xeyirlidir. Hər kəs öz istəyinə
uyğun energetik içki tapa bilər; onları 2 qrupa bölmək olar:
tərkibində çox kofein olan(oxumağa və işləməyə daha çox meyilli
olan tələbələr üçün nəzərdə tutulub), digərlərinin tərkibində isə
daha çox vitamin və karbohidrat mövcuddur (asudə vaxtlarını idman
zalında keçirtməyə üstünlük verən insanlar üçün nəzərdə
tutulur).
3. Energetik içkilərin tərkibində vitamin və
qlükoza kompleksi mövcuddur. Vitaminin üstünlükləri hamıya
məlumdur. Qlükoza isə öz növbəsində, tez bir şəkildə qanla təmasa
girir, oksidləşmə prosesində iştirak edir, əzələləri, beyni və
digər həyati əhəmiyyət daşıyan orqanları enerji ilə təmin edir. Bir
fincan qəhvənin təsiri 1-2 saat sürdüyü halda, energetik içkinin
təsiri 3-4 saat davam edir. Bundan əlavə dəmək olar ki, bütün
energetik içkilər qazlaşdırılmışdır və bu da onları qəhvədən
fərqləndirən daha bir xüsusiyyətdir.
4. Bu içkiləri dozayla ciddi uyğunluqda istifadə
etmək lazımdı. Günə 2 şüşə maksimal dozadır. Artıq doza qanda
təzyiqin qəfildən qalxmasına və ya qanda şəkərin səviyyəsinin
artmasına səbəb ola bilər. Ürək xəstəlikləri və hiporteniyadan
əziyyət çəkənlərə energetik içkilər məsləhət görülmür. Məhz buna
görə Fransa, Danimarka və Norveçdə energetik içkilər rəsmi şəkildə
qadağandır, adı çəkilən ölkələrdə bu məhsullar yalnız apteklərdə
satılır.
5. Energetik içkilərin orqanizmi enerji ilə təmin
etməsi fikri əsassızdır. İçki yalnız bədənin daxili ehtyatlarına
yol açır, bir növ açar funksiyası daşıyır. Biz şəxsi enerji
mənbəyimizdən istifadə edirik və ya sadə dillə desək, biz
orqanizmdən enerji alırıq. Nəticədə, gec və ya tez biz
orqanizmimizə olan borcumuzu yorğunluq, yuxusuzluq, əsəbilik və
depressiya yolu ilə faizlə geri qaytarmağa məcbur
oluruq.
6. Hər bir stimulyator kimi energetik içkilərin
tərkibində olan kofeinlə əsəb pozğunluğuna gətirib çıxara bilər.
Onun təsir gücü ortalama 3-5 saat sürür,sonra isə orqanizm
istirahətə ehtiyac duyur. Bundan əlavə kofein asılılıqda yaradır.
Tərkibində qlükoza və kofein birləşməsi olan içkilər cavan orqanizm
üçün çox ziyandı.
7. Bir çox energetik içkilərin tərkibində surətli
ürək döyüntüsü və titrətməyə səbəb olan B vitamini mövcuddur.
Fitnes sevenlər unutmamalıdırlar ki, kofeinin bunlardan əlavə güclü
sidikqovucu təsiri mövcuddur. Fiziki aktivlik zamanı orqanizm küllü
miqdarda maye itirdiyi üçün məşqlərdən sonra energetik içki içmək
düzgün deyil.
8. Energetik içkilərin tərkibində, həmçinin taurin
və qlyukoronlakton da mövcuddur. Habelə bu cür içkilərdə taurinin
səviyyəsi qida ərzaqlarında yol verilən ümumi miqdardan bir neçə
dəfə yüksəkdir, qlyukoronlaktonun miqdarı isə iki şüşədə gündəlik
normanı 500dəfə üstələyir. Alimlər hətta indiyə kimi bu cür tərkib
hissənin orqanizmə necə təsir göstərdiyini və kofeinlə necə
qarşılıqlı əlaqəyə girdiyini dəqiq bilmirlər. Buna görə də bu cür
qidalarda yüksək dozadan təhlükəsiz istifadə hələ də müəyyən
edilməyib və bu məsələ hələdə araşdırılmalıdır.
9. Sağlamlığımız üçün energetik içkilərdən
təhlükəsiz istifadə qaydaları:
-tövsiyə edilən gündəlik dozanı aşmaq,yəni sutka
ərzində iki şüşədən artıq energetik içki içmək
olmaz.
-hamilə qadınlara, uşaqlara, yeniyetmələrə,
yaşlılara, hipertoniya,ürək xəstəlikləri və yuxu pozğunluğundan
əziyyət çəkənlərə istifadə məsləhət görülmür.
-heç bir halda energetik içkini spirtli içki ilə
qarışdırmaq olmaz və məhz bunu daima klub müştəriləri edirlər.
Kofein qanın təzyiqini qaldırır, spirt isə hipotenziv təsiri
gücləndirir. Nəticədə, bu məhlul ürəyə mənfi təsir
göstərir.
10. Yeri gəlmişkən, bədənimiz 3-5 saata kofeindən
təmizlənir. Belə olan halda bu müddət ərzində tərkibində kofein
olan digər içkilərdən(çay, kofe) istifadə tövsiyə edilmir. Əks
təqdirdə ortalama doza üstələnə bilər.