Elman Rüstəmov xalqa səsləndi: “Narahat olmayın”
18 Fevral 2015 01:12 (UTC+04:00)
Manatın məzənnəsinin müəyyənləşdirilməsində
bivalyutalı səbətə keçid yeni bir maliyyə innovasiyası deyil.
Xatırlatmaq istəyirəm ki, 2008-2011-ci illərdə Azərbaycanda manatın
məzənnəsinin müəyyənləşdirilməsi üçün bivalyutalı səbətdən istifadə
edilib`
Bu fikirləri AzTV-yə müsahibəsində Azərbaycan Mərkəzi Bankının
sədri Elman Rüstəmov bildirib.
Elman Rüstəmov deyib ki, həmin dövrdə bivalyutalı səbətdən istifadə
daha çevik məzənnə siyasəti həyata keçirməyə imkan verib.
"O dövrdə neftin qiyməti yüksək olduğu bir şəraitdə bu, balansdan
irəli gələn tədbir idi. Manatın məzənnəsinin möhkəmlənməsinə böyük
təzyiq var idi. Manat dollara münasibətdə əhəmiyyətli dərəcədə
bahalaşırdı. Biz o dövrdə səbətdə avrodan imtina etməsə idik
manatın məzənnəsi daha yüksək olardı. Bunun üstün tərəfləri olsa da
(inflyasiyanın azalması), ölkənin ixrac potensialına təsiri
mənfidir", - deyə, o, bildirib.
E.Rüstəmov bildirib ki, hazırkı dövrdə avro dollara qarşı
ucuzlaşır:
"Bizim məzənnəmiz dollara sərt olaraq bağlandığı üçün dolların
avroya qarşı bahalaşması manata da ötürülür və manat avroya qarşı
bahalaşır. Ümumiyyətlə manatın məzənnəsi üzən rejimdədir. Biz
dollara bağlıyıq. Dollar isə başqa məzənnələrə nisbətdə üzən
rejimdədir. Bu ötürücülük ona gətirib çıxarır ki, avro manata
nisbətdə ucuzlaşır. Avropa bizim əsas ticarət tərəfdaşlarımızdan
biridir və bu, bizim iqtisadi perspektivlərimizə təsir göstərə
bilər.
Belə olan şəraitdə manatın dollardan asılılığını azaltmaq üçün
avronu bərpa etdik. Lakin səbətdə avronun payı o qədər də yüksək
deyil. Bivalyutalı səbət bizim məzənnə siyasətimizə məlum çeviklik,
bazar elementləri gətirir. Manatın zəifləməsi üçün fundamental amil
yoxdur. Əgər iqtisadi nəzəriyyə yaxud praktikaya müraciət etsək,
milli valyutanın ucuzlaşması iki halda baş verir:
1. Ölkənin ödəmə balansında defisit varsa, milli valyutanın
zəifləməsi bütövlükdə idxalatın azalmasına gətirib çıxarır və
beləliklə, bahalaşma baş verir.
2. Ölkənin xroniki ödəmə balansı şəraitində heç bir ehtiyatı
yoxdur.
Lakin biz deməliyik ki, bu gün Azərbaycanın ÜDM-in 70%-ə yaxın
səviyyədə, dövriyyədə olan manat həcminin isə 2,5 qatı qədər
ehtiyatı var.
Yuxarıda sadalanan şərtlərin heç biri Azərbaycanda yoxdur. Bunagörə
də, manatın zəifləməsi üçün heç bir amil yoxdur".
Elman Rüstəmov manatın məzənnəsinin müəyyənləşdirilməsində
bivalyutalı səbətə keçidin nəticələrindən də danışıb:
"Bu, manatın məzənnəsinə müəyyən çeviklik gətirib. Dəyişikliklərə
baxsanız, bu rəqəmlər qəpiyin yüzdə biri səviyyəsindədir. Buna görə
narahat olmağa dəyməz.
Bir çox dövlətlər öz milli valyutalarını kəskin şəkildə devalvasiya
etdilər. Azərbaycan dövləti devalvasiya etməyi düşünmür. Bunun üçün
heç bir səbəb yoxdur. Bu, əhalinin banklardakı əmanətləri, biznesin
maraqlarına zidd olardı. Və biz bu addımı atmadıq və birmənalı
olaraq deyirəm ki, belə bir şey düşünülmür".